G[r]asfabriek

G[r]asfabriek is mijn afstudeerproject aan de Academie van Architectuur en Stedenbouw Tilburg.

ONDERWERP
Dit plan is een reactie op de structuurvisie van Den Haag 2020. In het plan is mijn visie opgenomen waarbij duurzaam wonen wordt geïntegreerd met de stedelijke natuur en uitbreiding van het groene karakter van de stad wordt voorgesteld.

HUIDIGE SITUATIE
Den Haag is de grootste kuststad van Nederland met 486.000 inwoners in 2010. Tot 2020 verwacht de stad dat het inwonertal zal toenemen met 32.500 inwoners, die van huisvesting en arbeidsplaatsen dienen te worden voorzien. Aangezien de gemeentegrenzen vastliggen, dient de stad te verdichten maar met behoud van het geliefde groene karakter.

VOORONDERZOEK
Ter compensatie van de verdichting van de stad is ruimte voor stedelijke natuur noodzakelijk. In het vooronderzoek is de visie geformuleerd om de bestaande blauw (water) en groen (beplanting) structuren in de stad te verbinden en uit te breiden zodat er een doorgaand netwerk van groenblauwe aders in de stad ontstaat. Aan deze aders is verdichting geoorloofd.

LOCATIE
Op het Esperantoplein, dat voorheen het terrein van de gasfabriek was, komen een groene en blauwe ader samen met de G[r]asfabriek.
De titel van mijn afstudeerproject komt voort uit de combinatie van de oude functie met de nieuwe stedelijke natuur op het terrein.

Met de G[r]asfabriek wil ik de middenklasse terugtrekken naar het centrum van de stad. Dit maakt een compactere, duurzamere stad mogelijk.

CONCEPT
Den Haag kent een tekort aan woningen in het centrum die aansluiten bij de behoeften van de middenklasse. Daardoor is er een leegloop naar de Vinexwijken ontstaan en vervliegt het draagvlak voor veel voorzieningen in het centrum. Met de G[r]asfabriek wil ik de middenklasse terugtrekken naar het centrum van de stad. Dit maakt een compactere, duurzamere stad mogelijk.
De ondertitel: “Intensief leven in de stedelijke natuur”, richt zich op leven in een stedelijk geïntensiveerd landschap, waarbij de openbare ruimte met zijn voorzieningen functioneert als spil van de wijk en tevens aantrekkingskracht uitoefent op stedelijk niveau. Door de halte van tramlijn 11 te verleggen naar het Esperantoplein wordt de locatie het knooppunt van de omliggende wijk dat met het commerciële programma in mijn ontwerp wordt gefaciliteerd.

PROGRAMMA
Het programma van de G[r]asfabriek bestaat onder het maaiveld uit een parkeergarage en op de begane grond uit winkel- en horecavoorzieningen, bergingen en een fietsenstalling.
Daarboven liggen zes verdiepingen met starters- en gezinswoningen voorzien van een groot balkon, een kleine privé tuin en grote collectieve tuinen met waterpartijen.
Op de bovenste verdieping van de G[r]asfabriek wordt een watersportprogramma in de vorm van een openluchtzwembad opgenomen ter aanvulling op de veldsporten van het nabij gelegen sportpark “de Verademing”. Het water voor dit programma wordt gehaald uit het Afvoerkanaal en kan meervoudig en op duurzame wijze worden ingezet in het gebouw. Het water wordt met hylofietenfilters doorheen het hele gebouw gezuiverd en is te gebruiken als grijswatervoorziening, waterbuffer, waterpartij en zwemwater. Uiteindelijk kan het water schoner worden teruggestort in het afvoerkanaal en biedt zo een meerwaarde voor de stedelijke natuur.

Van noord naar zuid loopt er een winkel-as door het gebouw gericht op de energiecentrale. Door deze oriëntatie vind aansluiting met de omliggende wijk plaats. De energiecentrale speelt een grote rol als podium wanneer Den Haag Culturele Hoofdstad wordt van Europa in 2018.
Aan deze winkel-as liggen de verschillende toegangen tot de verdiepingen van de woningen, de parkeergarage en het zwembad.
Op de 1e tot en met de 6e verdieping bevinden zich de woningen. De woningen zijn per etage te bereiken via houten promenade decks.
De 7e en 8e verdieping huisvesten het zwembad.

ARCHITECTUUR
Het bouwvolume is op diverse plaatsen uitgehold als een door water uitgeslepen rots. Hierdoor ontstaan vides die zorgen voor lichtval en plaats bieden aan water- en groenpartijen. Zo vormt zich binnen het gebouw een gestapeld landschap waarbij middels watervallen het water van de ene naar de andere verdieping valt.

Woningen
Door de woningen niet rigide in het blok te stapelen maar te laten verspringen ontstaat een gefragmenteerd volume dat bijdraagt aan de beleving van een canyon. Elke woning heeft aan de gevel verticale groenvoorzieningen waarop bewoners hun eigen identiteit kunnen uiten, wat ten goede komt aan de gemêleerde natuurlijke uitstraling van het gebouw.

Collectieve tuinen
De collectieve tuinen die op elke verdieping aansluiten op de privé tuinen van de woningen worden ingericht met plantenbakken en waterpartijen met zitranden om zo plaats te bieden aan sociale ontmoetingen.

SLOTWOORD
Dit gebouw toont aan dat bouwen met een hogere dichtheid kan samengaan met een diversiteit aan programmaonderdelen en duurzaam bouwen. Het kan het centrum van de stad nieuwe aantrekkingskracht bieden om uit te groeien tot een compacte duurzame stad met leven aan de stedelijke natuur.