A&E Center

ONDERWERP
Studie-opdracht voor transformatie van de strekdam in het IJ bij de Houthaven te Amsterdam in een Arts & Educationcenter.

OPGAVE
Amsterdam is een smeltkroes waar allerlei kunst- en cultuuruitingen plaatsvinden. De stad mist echter een grootschalig centraal platform waar deze vormen van kunst gebundeld worden. De strekdam in het IJ ligt op grote afstand van de oevers en gaat geen directe relatie aan met de omliggende stad. Maak juist op deze locatie een kunst- en educatiecentrum dat het centrale platform voor de stad vormt.

UITVOERING
Door het ontwerp van het kunst- en educatiecentrum op de strekdam, gaat de strekdam functioneren als een intermediar tussen beide oevers van de stad Amsterdam. Dit brengt beide oevers meer in verband met elkaar en verankert het kunst- en educatiecentrum in het stedelijk weefsel van de stad.
De bundeling van kunst met educatie en de locatie in de stad maken kunst toegankelijker en bieden mogelijkheden voor kruisbestuiving waardoor nieuwe initiatieven kunnen ontstaan.

Door het ontwerp van het kunst- en educatiecentrum op de strekdam, gaat de strekdam functioneren als een intermediar tussen beide oevers van de stad Amsterdam.

Stedenbouw:
De aansluiting op de stad vind plaats door het gebruik van zichtrelaties vanaf beide oevers, het kunst- en educatiecentrum vervult een zichtgeleidende rol en functioneert zo als intermediair. Deze zichtgeleiding wordt gestuurd door de vorm van het gebouw dat is ontworpen op en aan enkele zichtlijnen dwars over de strekdam, waardoor je blik als het ware langs het gebouw glijdt. Het kunst- en educatiecentrum is te bereiken vanaf de oever in de Houthaven middels een nieuw aan te leggen dam die loodrecht aansluit op het midden van de strekdam.

Architectuur:
De langgerektheid en de horizontaliteit van de strekdam zijn uniek in het gebied en dienen bewaard te blijven. Er zijn en komen nog genoeg verticale accenten in de omgeving in de vorm van hoogbouw.
Om het karakter van de horizontale lijn die de strekdam zelf vormt en de zichtlijnen te benadrukken heb ik voor een vormgeving gekozen die als stroken en een gevouwen lint over de strekdam liggen. Onder, op en aan het lint liggen de diverse programma-onderdelen; ateliers, workshop-/exporuimte, podium-plein, bar-restaurant, openluchtbioscoop en logies. Het lint en de stroken bestaan uit betonnen vlakken die als pieren over het water of als dak over de ruimtes liggen.

De strekdam is destijds aangelegd om het aangevoerde hout in de havens te beschermen tegen opstuwing door golfslag in het IJ. Om hiermee een relatie te leggen heb ik gekozen voor houten vlakken die met tussenruimte op elkaar zijn gestapeld. Dit verwijst naar de houtstapels die werden gemaakt om het hout te laten drogen. Het podiumplein en de openluchtbioscoop zijn op deze wijze opgebouwd. Als gevelbekleding heb ik gekozen voor houten balken in diverse breedtes en diktes die verwijzen naar het op maat zagen van het hout. Door al dan niet ruimte tussen de houten balken te laten onstaat een gegroefde dichte gevel of een zonwerend screen dat overdag tevens enige privacy biedt en wat ’s nachts van binnen naar buiten een mooie lichtwerking geeft.

Programma:
De pieren die over het water liggen bieden ruimte voor de expositie van sculpturen en schilders die buiten willen werken en vormen een prima wandelgebied.
De logies liggen los van de dam in het water om zo privacy te bieden met een rustig uitzicht over het IJ. De gevel aan de toegangszijde is voorzien van houten balken met tussenruimte die als een soort zonne-/privacyscherm werken.
De openluchtbioscoop ligt op een plek die reageert op de kom die de pakhuizen rond de silodam vormen. De tribune is opgebouwd uit lagen hout waardoor je een luchtig transparant geheel krijgt. Het projectiescherm is zo geplaatst dat je vanaf de oever kan zien wat er op het doek gebeurt om de aandacht te vestigen op hetgeen er op de strekdam gebeurt. De bioscoop biedt een platform voor cultfilms en audiovisuele kunsten.
De ateliers bestaan hoofdzakelijk uit glas waardoor er veel lichtinval is en inspirend zicht op de omgeving. De atelies zijn als zelfstandige units geplaatst die tegelijk als etalages functioneren waar je tussendoor kunt flaneren.
De multifunctionele ruimte kan gebruikt worden voor workshops en lezingen, maar ook voor exposities, kleine concerten, performances en dans.
Het podium-plein heeft een tribune vanaf de toegang die afdaalt tot net boven waterniveau, aan het eind is een podium voor concerten en voorstellingen.
Het gebruik van het bar/restaurant spreekt uiteraard voor zich!